NHÀ LƯU NIỆM CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH

Thuộc phường Phố Hiến, tỉnh Hưng Yên

GIỚI THIỆU CHUNG

          Nhà lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh nằm soi bóng bên hồ Bán Nguyệt trong khuôn viên thoáng rộng bao phủ bởi cây xanh tại đường Nguyệt Hồ, phường Phố Hiến, tỉnh Hưng Yên. Đây là ngôi nhà lá đơn sơ, giản dị nằm trên khuôn viên rộng gần 1000m2.
          Nhà lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tiền thân là Văn phòng làm việc của Ủy ban Hành chính tỉnh Hưng Yên được xây dựng năm 1956, là nơi ghi dấu sự kiện ngày 03/7/1958, Chủ tịch Hồ Chí Minh về dự Đại hội Nhân dân thi đua sản xuất vụ mùa tỉnh Hưng Yên. Người đã nói chuyện, động viên Nhân dân và cán bộ tỉnh Hưng Yên quyết tâm chống hạn và trao tặng cờ thi đua “Chống hạn khá nhất” cho huyện Văn Lâm. Sau đó, Người đã dùng cơm do Văn phòng Tỉnh ủy Hưng Yên chuẩn bị và nghỉ trưa tại ngôi nhà này. Năm 1973, Tỉnh ủy Hải Hưng đã quyết định lưu giữ căn nhà làm nhà lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngày 19/05/1974, Nhà lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh chính thức mở cửa đón khách thăm quan.
          Nhà lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh đã được UBND tỉnh Hưng Yên xếp hạng là “Di tích lịch sử” cấp tỉnh theo Quyết định số 2456/QĐ-CTUBND, ngày 29/10/2019.
di tích
Xem thêm

SỰ KIỆN, NHÂN VẬT LỊCH SỬ

di tích
          Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890 - 1969), vị anh hùng giải phóng dân tộc, lãnh tụ vĩ đại của giai cấp công nhân và dân tộc Việt Nam, người sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa... đưa dân tộc Việt nam bước vào kỷ nguyên độc lập, tự do. Người là tấm gương sáng ngời về chủ nghĩa anh hùng cách mạng, tinh thần đoàn kết chiến đấu và đạo đức cách mạng.
          Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm tới Đảng bộ và Nhân dân tỉnh Hưng Yên. Người đã 10 lần về thăm, làm việc và động viên Nhân dân Hưng Yên đoàn kết chống thực dân Pháp xâm lược, đắp đê phòng lụt, chống hạn để sản xuất và xây dựng chủ nghĩa xã hội,... Thực hiện những lời huấn thị của Người, Hưng Yên đã giành được những thành tựu to lớn trong kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ xâm lược, đồng thời cùng cả nước chung tay xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, chi viện cho chiến trường miền Nam, thống nhất đất nước.
          Mười lần Bác về thăm Hưng Yên là những sự kiện quan trọng của tỉnh nhà. Lần thứ tư Bác về thăm Hưng Yên ngày 03/7/1958, sau đó, Người đã dùng cơm, nghỉ trưa tại Văn phòng Ủy ban Hành chính tỉnh nằm bên Hồ Bán Nguyệt là sự kiện đáng nhớ hơn cả. Nếp sống giản dị, tiết kiệm, những lời chỉ bảo của Người thật vĩ đại mà gần gũi biết bao, là tấm gương cho cán bộ và nhân dân noi theo.
          Trong cuốn “Hồi ký” của mình, đồng trí Trần Duy Dương, Bí thư tỉnh ủy Hưng yên thời kỳ 1958 đã ghi lại:
          “Là Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên trong những năm sau hòa bình đến tận năm 1960 -1961, tôi có vinh dự được gặp Bác nhiều lần. Vì lúc đó Hưng Yên là tỉnh rất khó khăn, một tỉnh thuần nông ở giữa đồng bằng Bắc Bộ, song chớm mưa là úng, chớm nắng là hạn, hàng năm cây trồng rất bấp bênh. Giữa lúc đó, Bác về thăm động viên cán bộ và nhân dân Hưng Yên làm thủy lợi.
          Tôi nhớ nhất là lần Bác về vào ngày 3/7/1958. Kết thúc hội nghị, chúng tôi mời Bác về cơ quan nghỉ và trao đổi một số công việc với chúng tôi.
          Tới giờ ăn cơm, tôi mời Bác: Chúng cháu đã chuẩn bị cơm, mời Bác đi ăn cơm với chúng cháu.
          Bác đồng ý.
          Vào bữa cơm, Bác cùng chúng tôi ngồi vào bàn ăn, đồng chí phục vụ của Bác mang tới một cái túi gồm có: Một nắm cơm, một khúc cá kho, một ít thịt cùng một chai nước được mang theo. Trên bàn ăn, anh Chính - Văn phòng ủy ban hành chính tỉnh đã bày thức ăn và cơm do nhà bếp của cơ quan chuẩn bị.
          Bác mở gói cơm của Bác ra, Bác nói:  - Cơm của Bác, Bác ăn, cơm của các chú các chú ăn. Chúng tôi thưa: Xin Bác cho chúng cháu cùng ăn cơm của Bác ạ. Bác rất vui và đồng ý cho chúng tôi cùng ăn, ăn xong cơm của Bác, đồng chí Nguyễn Khai xới cơm, bát nào cũng chỉ trên lưng bát. Bác nói: - Chú Khai, chú xới bát cơm như thế này, chú làm việc sao đầy đặn được?. Đồng chí Khai xới thêm cơm vào tất cả các bát và chúng tôi cùng ăn, Bác nói chuyện rất vui vẻ và đầy dí dỏm.
          Bác hỏi: - Thịt lợn làm thế nào ngon?
          Người nói làm giò chả, người nói kho tàu, người nói thịt dim.
          Bác nói: - Các chú cũng biết ăn đấy.
          Bác nói tiếp: - Cá ăn thế nào ngon hở các chú?
          Mọi người lại trả lời: Người nói cá rán ngon, người nói cá kho nhừ ngon, người nói cá nấu chua mới ngon.
          Bác nói: - Các chú biết ăn nhưng chưa thật ngon.
          Bác nói tiếp: - Cá phải làm sạch vẩy, mổ bụng moi sạch ruột, sát muối ớt vào bụng cá, bọc lá chuối cho vào bếp khi nào cháy hết lớp lá bên ngoài, bỏ cá ra ăn là ngon nhất.
          Bữa cơm ăn sắp xong, trên mỗi đĩa bát đều còn lại một ít thức ăn, Bác kéo một bát thức ăn chỉ còn chút ít nước để cạnh Bác, sau đó hỏi.
          - Các chú có ăn thức ăn thừa của ai không?.
          Mọi người nói: Chúng cháu không ăn thừa.
          Bác nói: Các chú không ăn thừa, sao các chú lại để thừa, ai ăn thừa của các chú? Đây là phần Bác, Bác ăn.
          Mọi người đều vui vẻ ăn hết thức ăn còn lại.”
          Ăn cơm xong, lúc đó đã là 12h trưa, Bác bảo đi ngay song các đồng chí ở Tỉnh ủy sợ Bác mệt, xin phép Bác nghỉ 15 phút. Đúng 15 phút sau Bác ra chiếc Commăngca để đến Vạn Xuân, một xã chống hạn giỏi của tỉnh thuộc huyện Văn Lâm.
          Xuất phát từ lòng kính trọng đối với lãnh tụ, cán bộ và nhân dân Hưng Yên muốn giữ mãi hình ảnh Bác về thăm Hưng Yên. Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã cho giữ lại ngôi nhà lá đơn sơ, nơi Bác đã về làm việc và nghỉ trưa, để làm Nhà lưu niệm Bác Hồ.
Xem thêm

ĐẶC ĐIỂM KIẾN TRÚC

          Nhà lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh được cất dựng theo lối nhà truyền thống vùng đồng bằng châu thổ Bắc bộ thập kỷ 50 thế kỷ XX. Ngôi nhà được xây dựng hoàn toàn bằng gỗ, tre nứa, liên kết bộ vì theo kiểu kèo kẻ hai hàng chân cột, tường buộc nhứng trát vách, mái lợp lá gồi. Các bộ vì chính được làm bằng gỗ chìm tường, cột cái ngồi lên đấu kê chốn trên quá giang, cột hiên bằng tre nhằm tăng sự chịu lực cho công trình. Nhà lưu niệm Bác Hồ gồm 04 gian với tổng diện tích khoảng 67m2, được chia làm 02 phòng: Phòng Trưng bày lưu niệm Hồ Chủ Tịch và phòng Lưu niệm Hồ Chủ Tịch.
          Phòng Trưng bày lưu niệm Hồ Chủ Tịch gồm 03 gian với diện tích là 51m2. Gian trung tâm là nơi đặt ban thờ và tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Hai gian bên là nơi lưu giữ, trưng bày những tài liệu, hiện vật và hình ảnh tiêu biểu với 3 chủ đề chính:
           Chủ đề 1: Bác Hồ với nhân dân Hưng Yên. Chủ đề này trưng bày 13 bức ảnh, 04 bản trích, 01 sơ đồ và 01 hộp hình thể hiện sự quan tâm của Người tới nhân dân Hưng Yên và những lần Người về thăm tỉnh ta. 
          Chủ đề 2: Hưng Yên làm theo lời Bác. Chủ đề này trưng bày 19 bức ảnh, 01 sa bàn về hệ thống đại thủy nông Bắc - Hưng - Hải và 03 bản trích với nội dung Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Hưng Yên thực hiện lời dạy của Bác.
          Chủ đề 3: Hưng Yên học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Chủ đề này trưng bày 13 bức ảnh và 01 bản trích thể hiện một số kết quả thực hiện cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Hưng Yên.
          Phòng Lưu niệm Hồ Chủ Tịch gồm 01 gian, diện tích là: 16m2 là nơi lưu giữ bản phục chế chiếc giường Bác đã nghỉ trưa, bàn làm việc Người từng ngồi năm xưa. Tất cả vẫn còn nguyên vẹn, gợi lên một tình cảm thiêng liêng nơi du khách khi tới thăm. Chiếc giường một giản dị, chiếc bàn làm việc cũ càng làm chúng ta thêm yêu kính tâm hồn, nhân cách của người cha già dân tộc.
di tích
Xem thêm  Chi tiết

HIỆN VẬT TIÊU BIỂU

          Nhà lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh là nơi lưu giữ và trưng bày nhiều hiện vật, hình ảnh thể hiện sự quan tâm của Người tới nhân dân Hưng Yên và những lần Người về thăm tỉnh ta, cũng như tỉnh cảm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Hưng Yên đối với Bác.Trước đây, di tích là nơi lưu giữ một số hiện vật gốc, đó là:
     01 báo cáo tổng kết công tác thủy lợi tỉnh Hưng Yên (1958-1959);
     01 báo cáo tổng kết công tác thủy lợi tỉnh Hưng Yên (1954-1964);
     02 mai: Đội thủy lợi xã Song Mai - Kim Động tham gia đào sông mang tên Bác Hồ, lập thành tích xuất sắc được tặng danh hiệu “Tên Lửa”;
     01 cờ “Chống hạn khá nhất” Bác tặng huyện Văn Lâm 1958;
     01 hồi ký của đồng chí Trần Duy Dương (Nguyên Bí thư Tỉnh ủy);
     01 chiếc giường Bác nghỉ trưa ngày 03/07/1958;
     01 gối Bác nghỉ trưa ngày 03/07/1958;
     01 màn Bác nghỉ trưa ngày 03/07/1958;
     01 bộ bàn ghế Bác ngồi làm việc ngày 3/7/1958;
     01 tranh gỗ “Đời đời nhớ ơn Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại” do họa sỹ Đàm Vĩnh Quang tặng;
     01 tranh “Hồ Chủ Tịch nói chuyện với cán bộ và nhân dân Hưng Yên” (tại Hội trường Tỉnh ủy ngày 05/01/1958).
          Tuy nhiên, hiện nay, các hiện vật này đã được chuyển giao cho Bảo tàng tỉnh Hưng Yên bảo quản, lưu giữ và trưng bày.
Xem thêm

LỄ HỘI TRUYỀN THỐNG

          Trong nhiều năm qua, Nhà lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh là nơi giáo dục tinh thần yêu nước, lòng tự hào của dân tộc, một trong những địa chỉ đỏ về hoạt động giáo dục truyền thống và sinh hoạt văn hóa cho các thế hệ không chỉ riêng ở Hưng Yên mà còn đối với cả nước. Nơi đây, hằng năm, thường diễn ra các buổi sinh hoạt của cán bộ và tuổi trẻ ở địa phương như dâng hương, dâng hoa, báo công,... nhân các ngày lễ lớn của quê hương đất nước và kỷ niệm ngày sinh, ngày mất của Bác. Các hoạt động trên đã đem lại nhiều kết quả thiết thực và để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp cho du khách mỗi khi đến với di tích.
          Nằm trong hệ thống di tích lịch sử - Di tích lưu niệm danh nhân, cùng với Nhà lưu niệm liệt sỹ Tô Hiệu, Nhà lưu niệm đồng chí Lê Văn Lương (xã Nghĩa Trụ, huyện Văn Giang), Khu lưu niệm Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh (xã Giai Phạm, huyện Yên Mỹ),... Nhà lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh còn là một trong những địa chỉ tham quan du lịch, “hành hương về cội nguồn” của các cựu chiến binh, du khách trong và ngoài nước mỗi khi đến Hưng Yên, làm tăng thêm tính sinh động, phong phú và đa dạng cho loại hình di tích lịch sử - Di tích lưu niệm danh nhân của tỉnh Hưng Yên.
Lễ hội truyền thống
Xem thêm

BẢN ĐỒ